1927 TARİHLİ GENELKURMAY’IN İRAN AZERBAYCAN’I TEDKİK RAPORUNA GÖRE BU BÖLGEDEKİ KÜRT AŞİRETLERİ
(Kurdish Tribes In The Region According To The Iranian Azerbaijan Research Report Of The General Staff Dated 1927 )

Yazar : Emin ÖZDEMİR  - Ali ÇAKIRBAŞ  
Türü :
Baskı Yılı : 2013
Sayı : XV
Sayfa : 311-329


Özet
Osmanlı Devleti’nden Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar İran ile olan münasebetlerin gelişiminde, iki ülkenin sınır boyunda meskûn Kürt aşiretlerin kontrolsüz davranışları etkili olmuştur. Merkezi otoriteyi tanımayan Kürt aşiretleri, bölgedeki değişen güç dengelerine göre hareket etmişlerdir. Aşiretlerin bu tutumları iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların temel sebebi olmuştur. Cumhuriyet’in ilk yıllarında da devam eden Kürt aşiretlerinin kontrol dışı bu türlü davranışları gerek Türkiye’nin gerekse de İran’ın iç güvenliğinde tehlike oluşturduğu gibi Türk-İran münasebetlerinin sağlam temellere oturmasını da engellemiştir. 1927’de Türk Genel Kurmay’ı iç güvenliği tehdit eden sınırın diğer tarafındaki Kürt aşiretler hakkında kapsamlı bir rapor hazırlattırmıştır. Yapmış olduğumuz bu çalışmanın amacı, Genel Kurmay’ın hazırlattığı “İran Azerbaycan’ı Tetkik Raporu” isimli istihbarat çalışması ışığında İran Azerbaycan’ında yaşayan Kürt aşiretlerin faaliyetlerine ışık tutmaktır.

Anahtar Kelimeler
Türk-İran ilişkileri, İran Azerbaycan’ı, Kürt aşiretleri,

Abstract
From the Ottoman Empire to the early years of the Republic, uncontrolled behavior of the residential Kurdish tribes along the border of the two countries used to be effective in the development of relations with Iran. Kurdish tribes that didn’t recognize the central authority acted according to the changing balance of power in the region. The main reason for the disputes between the two countries used to be those attitudes of the tribes. This kind of uncontrolled behavior of the Kurdish tribes which continued in the early years of the Republic not only presented a threat to the internal security of both Iran and Turkey but also prevented the Turkish-Iranian relations from being on a solid foundation. A comprehensive report on the Kurdish tribes threatening the internal security on the other side of the border was drawn up by Turkish General Staff in 1927. The aim of this study is to throw a light on the activities of the Iranian Kurdish tribes living in Iranian Azerbaijan in light ofintelligence work called “Iranian Azerbaijan Research Report” prepared by the General Staff.

Keywords
Turkish-Iranian relations, Iranian Azerbaijan, Kurdish tribes, Kurdish rebellions, The Turkish-Irani